Peyzaj Tasarımına Genel Bakış

Peyzaj Tasarımına Genel Bakış

Peyzaj, “manzara, görünüm” anlamına gelen Fransızca bir kelime olan “paysage” dan dilimize girmiştir. Bu noktadan baktığımızda görüş anlamımıza giren her şey peyzajı oluşturur.

Yapısal yoğunlaşmalar, çevre kirliliği, doğal kaynakların kullanımı, insanların nefes alacak mekan arayışları peyzaj tasarımının önemini ortaya koyar. Yoğunlaşan yapılar içinde doğal dengeyi sağlamak, insanın burada doğaya el değmemiş hissini almasını sağlamanın yanında son derece planlı, detaylı ve fonksiyonel bir çalışmayı gerekli kılar.

Doğa içinde, insan eliyle yapılmış ancak doğa ile kaynaşmış, bütünleşmiş insanın yadırgamadığı objeler, doğa ile obje arasında bir uyum olduğunu gösterir. İnsan bu objelerle bütünleşmiş doğa içinde kendini çok daha mutlu hisseder. Boğazda, Anadolu ve Rumeli Hisarları sonradan ilave edilmiş olmakla beraber doğa içinde uyumlu bir bütünlük oluşturmuştur.

Peyzaj Tasarımı

Doğa, kendi ekosisteminde son derece ahenkli bir denge içindedir. Nüfus artışı yoğunlaşan yapılar sebebiyle doğada bu denge ahengi sekteye uğramıştır. Peyzaj tasarımı tam da bu noktada devreye giren insan eliyle yapılmış hissini vermeden, yoğunlaşan yapılar içerisinde insanın doğa ile uyumunu sağlayan, estetik zevkini tattıran planlı bir disiplin olarak karşımıza çıkar. Bu tasarım yaşadığımız, özellikle zamanımızın büyük bir kısmını geçirdiğimiz; evlerimizi, iş yerlerimizi ve parkları bize doğadan zevk almayı ve yararlanmayı amaç edinen ve bitkisel materyali; taş, ahşap vb. açık-kapalı mekanlarda ahenkli bir forma ulaştıran bir planlamadır. Aynı zamanda talep edilen ortamın, o ortamın içinde yaşayan kişilerin isteklerine, beklentilerine; kültürel ortamın ve arazi yapısı-doğa şartları unsurları gibi değişkenlerle de uyumlu olmayı hedefler. Peyzaj tasarımı, mekana ve kişilere bağlı olarak öznelliği ve dinamikliği içinde barındırır.

Peyzaj tasarımının birtakım önemli ilkeleri vardır. Kısaca bahsetmek gerekirse ilk olarak “Estetik İlkeler” başlığını ele alabiliriz

Estetik ilkeler:

Estetik bir görünüm elde etmek amacıyla yapılması gerekli ilk ve en basit işlem ayıklamadır. Bu işlem, bir düzen içindeki negatif yani, göze hoş gelmeyen elemanların ortamdan uzaklaştırılmasıdır. Daha sonra aranılan özellik uyumdur. Birbirine benzer ve olumlu yönleri olan canlı ve cansız objelerin bir arada kullanılması sonucu ortaya çıkan görünüm de estetik bir görünüm elde etmemizi sağlar. Bir diğer özelliğimiz zıtlıktır. Doğanın kendisine zıt olan bir doğa parçasıyla ya da objeyle daha da kuvvetli hale getirilmesidir.

Fonksiyonellik:

Fonksiyonellik aradığımız diğer önemli ilkemizdir. Planlamada yer alan her objenin bir fonksiyonu olması gerekir. Fonksiyonu olmayan bir objeye planlamada yer verilmez. Mekanlar kullanım amaçlarına uygun düzenlenirler.

Kompozisyon:

Peyzaj tasarımında önde tuttuğumuz ilke başarılı bir kompozisyona ulaşmaktır. Kompozisyon; mekanda yer alan elemanların tümünün birbirini tamamlayarak bütün halinde bir organizasyon ortaya koymasıdır. Doğal düzen içinde bulunan, canlı ya da cansız birbirinden farklı elemanlar bir araya gelerek birlik oluştururlar. İyi bir kompozisyon için yeşil yapı elemanları arasında olduğu kadar, iç mekanla dış mekan arasında da ahenk ve işbirliğinin sağlanması esastır.